KMH (ek hesap) nedir, neden en pahalı borçtur?
Kredili mevduat hesabı her gün faiz işletir ve asgarisi sadece faizdir — yani kendiliğinden hiç kapanmaz. Nasıl çalıştığı ve çıkış planı.
Bankalar ona farklı isimler verir: ek hesap, artı para, hazır hesap, esnek hesap. Resmî adı KMH — Kredili Mevduat Hesabı. Hesabın bakiyesi sıfırın altına düştüğünde banka otomatik olarak borç verir; sen bir başvuru yapmazsın, bir onay ekranı görmezsin, çoğu zaman borçlandığını bile fark etmezsin.
Kullanım kolaylığı tam olarak tehlikesinin kaynağıdır.
Nasıl çalışır?
Üç özelliği onu diğer borçlardan ayırır:
1. Faiz her gün işler. Kart borcunda aylık dönem ve faizsiz süre vardır; KMH'de yoktur. Hesabın eksiye düştüğü ilk günden itibaren, kullandığın gün sayısı kadar faiz tahakkuk eder.
2. Faiz oranı yüksektir. KMH oranı tipik olarak kart faizinin de üzerindedir ve üstüne KKDF + BSMV biner — yani ilan edilen oranın 1,30 katı gerçek maliyettir.
3. "Asgarisi" sadece faizdir. Ay sonunda hesaba para yatırdığında önce işlemiş faiz kapanır. Yalnızca faiz kadar yatırırsan ana para hiç azalmaz. Bu, matematiksel olarak hiç kapanmayan bir borç demektir.
Rakamla: 15.000 TL ek hesap borcu
Diyelim bankan KMH için aylık %5,50 akdi faiz uyguluyor. Gerçek maliyet:
%5,50 × 1,30 = %7,15 / ay
15.000 TL borç için:
15.000 × %7,15 = 1.072 TL / ay
Yani hiç harcama yapmasan, borcu hiç artırmasan bile ayda 1.072 TL ödemen gerekir — sadece yerinde saymak için. Yılda 12.870 TL. Ana paraya hiç dokunmadan.
Aynı borcu bir yılda kapatmak istersen ayda yaklaşık 2.400 TL ödemen gerekir: 1.072 TL faize, kalanı ana paraya.
Karşılaştırma tablosu — aynı 15.000 TL için aylık gerçek maliyet:
| Borç türü | Aylık gerçek maliyet | Tutar |
|---|---|---|
| KMH (%5,50 akdi) | %7,15 | 1.072 TL |
| Kredi kartı, 30.000 TL altı ekstre (%3,25 akdi) | %4,225 | 634 TL |
| İhtiyaç kredisi (piyasa koşullarına göre değişir) | genelde daha düşük | — |
KMH neredeyse her zaman elindeki en pahalı borçtur. Borç kapatma planında birinci sıraya girmesinin sebebi budur.
Neden fark edilmez?
Çünkü KMH bir "borç ekranı" göstermez. Maaşın yattığında bakiye artıya döner, sonra ay ortasında yeniden eksiye geçer. Hesap özetinde tek bir "kredi faizi" satırı olarak görünür, gözden kaçar.
Tipik döngü şudur:
- Ay sonunda bakiye 3.000 TL eksiye düşer.
- Maaş yatar, bakiye artıya döner — ama faiz zaten işlemiştir.
- Bir sonraki ay eksi 4.500 TL'ye düşer, çünkü geçen ayın faizi de üstüne binmiştir.
- Altı ay sonra "hesabım hep eksi" noktasına gelinir.
Bu döngüye giren kişi kendini borçlu hissetmez; sadece "ay sonunu zor getiriyorum" der. Oysa taşıdığı borç, kredi kartından pahalıdır.
Çıkış planı
Adım 1 — Rakamı gör. Bankandan güncel KMH bakiyeni ve uygulanan aylık faiz oranını öğren. Bu iki sayıyı bir yere yaz. Görünmeyen borç yönetilemez.
Adım 2 — Aylık faizi hesapla. Bakiye × (akdi oran × 1,30). Bu tutar, her ay hiçbir şey yapmadan kaybettiğin paradır. Bu sayıyı görmek, çoğu insan için tek başına yeterli motivasyondur.
Adım 3 — Yeni kullanımı durdur. KMH'yi kapatmadan borcu bitiremezsin. Mümkünse bankadan limitin düşürülmesini iste — hatta kademeli olarak sıfırlanmasını. Limit dururken kullanmamak, çoğu kişi için sürdürülebilir değildir.
Adım 4 — Birinci sıraya koy. Elindeki tüm fazla parayı önce buraya yönlendir. Diğer borçların asgarilerini öde, üstündeki her kuruşu KMH'ye at. En yüksek faizli borcu önce kapatmak ("çığ" yöntemi) toplam faizi matematiksel olarak en aza indirir.
Adım 5 — Daha ucuz borca taşımayı değerlendir. Şartlar uygunsa, KMH borcunu daha düşük faizli bir ihtiyaç kredisiyle kapatmak toplam maliyeti düşürebilir. Dikkat: bu, borcu yok etmez, sadece ucuzlatır. İki koşulu birlikte sağlamıyorsa yapma:
- Yeni kredinin toplam maliyeti (faiz + dosya masrafı + sigorta) KMH'den belirgin düşük olmalı,
- KMH limiti kapatılmalı veya düşürülmeli — aksi halde birkaç ay içinde hem kredi taksidin hem yeniden dolmuş bir ek hesabın olur.
Ne zaman makul bir araçtır?
Adil olalım: KMH birkaç günlük, planlı ve hemen kapatılacak nakit boşlukları için pahalı ama pratik bir çözümdür. Örneğin maaşın 3 gün gecikecekse ve faturan bugün son gün ise, üç günlük KMH faizi gecikme cezasından ucuz olabilir.
Sorun, geçici çözümün kalıcı hale gelmesidir. Basit bir kural: KMH'yi 30 günden uzun taşıyorsan, o artık bir nakit köprüsü değil, bir borç yükümlülüğüdür ve öyle yönetilmelidir.
Özet
- KMH = ek hesap = artı para. Faiz her gün işler, faizsiz dönem yoktur.
- Gerçek maliyet = ilan edilen oran × 1,30 (KKDF + BSMV).
- 15.000 TL borç, %5,50 akdi oranla ayda 1.072 TL faiz demektir.
- Sadece faizi ödemek borcu hiç kapatmaz — asgarisi ana paraya dokunmaz.
- Borç planında birinci sıraya koy; limiti düşürmeden kalıcı çözüm olmaz.
Bunu kendi rakamlarınla gör
KMH bakiyeni Aurza'ya gir; aylık faiz maliyetini gör ve borç planında hangi sırada kapatman gerektiğini öğren.
Aurza'yı aç →