Taksitli alışverişin gerçek maliyeti: '12 ay faizsiz' gerçekten faizsiz mi?

Taksit ekstrenizi aylara böler ama nakit akışınızı da bağlar. Peşin indirimi, gizli maliyet ve enflasyonun taksidi nasıl ucuzlattığı — rakamla.

Vitrinde iki fiyat var: peşin 24.000 TL ya da 12 x 2.000 TL. İkincisi "faizsiz" diye sunuluyor ve toplamı aynı görünüyor. Peki gerçekten aynı mı?

Cevap duruma göre değişir — ve farkı belirleyen üç şey var: peşin indirimi, nakit akışının bağlanması ve enflasyon.

1. Peşin indirimi varsa taksit faizlidir

En sık atlanan nokta bu. Satıcı peşin ödemede indirim yapıyorsa, taksitli fiyat aslında gizli faiz içerir.

Örnek: Peşin fiyat 21.600 TL, taksitli fiyat 12 x 2.000 = 24.000 TL.

Aradaki 2.400 TL, 12 ay boyunca kullandığın paranın bedelidir. Kaba bir hesapla yıllık maliyet:

2.400 / 21.600 = %11,1 (12 ayda)

Ortalama olarak paranın yarısını yıl boyu kullandığın için efektif yıllık maliyet bunun yaklaşık iki katına yakındır — yani %20'ye yakın gizli bir faiz. "Faizsiz" etiketine rağmen.

Kural: Taksit seçeneğine karar vermeden önce mutlaka sor: "Peşinde ne kadar indirim var?" İndirim varsa, taksit ücretsiz değildir.

2. Peşin indirimi yoksa taksit gerçekten avantajlı olabilir

Fiyat her iki durumda da aynıysa, taksit sana faizsiz kredi demektir. Yüksek enflasyon ortamında bu gerçek bir kazançtır: bugünkü 2.000 TL ile bir yıl sonraki 2.000 TL aynı şey değildir.

%30 enflasyonda, 12 ay sonra ödeyeceğin 2.000 TL'nin bugünkü alım gücü yaklaşık 1.540 TL'dir. Yani sabit taksitler zaman içinde reel olarak hafifler.

Bu durumda taksit matematiksel olarak mantıklıdır — tek bir şartla: taksit sizi yeni harcamalara sürüklemiyorsa.

3. Asıl maliyet: bağlanan nakit akışı

Taksitin görünmeyen bedeli faizde değil, esnekliğini kaybetmende.

Diyelim aylık geliriniz 45.000 TL ve üç ayrı taksitli alışverişiniz var: 2.000 + 1.500 + 3.200 = 6.700 TL/ay. Bu, gelirin %15'i daha başlamadan bağlanmış demektir. Ay içinde beklenmedik bir gider çıktığında elinizde manevra alanı kalmaz ve çözüm genelde şu olur: kartı yine kullanmak.

İşte tuzak burada. Taksitler tek tek küçüktür, toplamı büyüktür ve hepsi gelecekteki ekstrelerinize peşin yazılmıştır.

Taksit kuyruğunu ölçmenin yolu

Ekstrenizde her taksitli işlem "2/6" gibi bir ibare taşır: altı taksitin ikincisi. Şunu hesaplayın:

1. Tüm taksitli işlemlerin aylık toplamını çıkarın.
2. Her birinin kaç ay daha süreceğini yazın.
3. Toplamı gelirinize oranlayın.

Bu oran %15'i geçiyorsa yeni taksitli alışveriş yapmadan önce iki kez düşünün. %25'i geçiyorsa, taksitler artık bütçenizi yönetiyor demektir.

İyi haber: taksitler biter. Aurza'nın alışveriş taksitleri bölümü kalan ay sayısını otomatik azaltır ve bir taksit bittiğinde "gelecek ay şu kadar yükün bitiyor" uyarısı verir. O parayı harcamaya karıştırmadan borca veya birikime yönlendirmek, bedava gelen bir ivmedir.

Ne zaman taksit yapmalı, ne zaman yapmamalı?

Mantıklı olabilir:

• Peşin indirimi yok veya çok küçükse
• Gerçekten ihtiyacınız olan, planlı bir alım ise (beyaz eşya bozuldu, iş için ekipman)
• Mevcut taksit yükünüz gelirinizin %15'inin altındaysa
• Ekstrenizi her ay tam ödüyorsanız

Yapmayın:

• Peşin indirimi belirginse (gizli faiz)
• Mevcut kart borcunuz devrediyorsa — devreden borca aylık %4,2–5,5 faiz işlerken yeni taksit eklemek yangına körükle gitmektir
• "Taksitle alabiliyorsam bütçem yeter" diye düşünüyorsanız. Bütçe testi şudur: peşin alabilecek durumda mısınız? Değilseniz taksit satın alma gücü yaratmaz, sadece borcu erteler.
• Tatil, hediye, elektronik yenileme gibi ertelenebilir harcamalarda

Taksitli kredi ile kart taksidi arasındaki fark

İkisi karıştırılır ama farklıdır:

Son satır önemli: kart taksidi yaptığınızda kalan tüm taksitler kart limitinizden düşülür. 24.000 TL'lik 12 taksitli alışveriş, limitinizin 24.000 TL'lik kısmını baştan işgal eder — acil durumda kullanılabilir limitiniz olmayabilir.

Özet

• "Faizsiz taksit" ancak peşin indirimi yoksa gerçekten faizsizdir. Önce peşin fiyatı sorun.
• Peşin indirimi varsa fark gizli faizdir; yıllık maliyeti hesaplayın.
• Enflasyonda sabit taksit reel olarak hafifler — bu gerçek bir avantajdır.
• Asıl maliyet bağlanan nakit akışıdır; taksit toplamınız gelirinizin %15'ini geçmesin.
• Devreden kart borcunuz varken yeni taksit eklemeyin.